1071 Alparslan Tarihi Kültürü Sanatı Doğayı Tabiatı Her Türlü Canlı, Cansız Varlıkları Koruma Ve Geliştirme Derneği´nden;
?BAĞCILIK KÜLTÜRÜ VE KIRSAL TURİZM?
Güçlü Toplum, Güçlü Gelecek için, Sağlıklı Toplum Sağlıklı Gelecek şart olup bunun en önemli unsuru da doğamızın her türlü ve her çeşit kirlenme, yıpranmalara karşı korunmasından, geliştirilip güçlendirilmesinden, halkın istifadesine sunulmasından geçmektedir.
Muş İli tarihi, kültürel zenginliklerinin yanında çok zengin bitki, canlı tür ve çeşitliliğine sahiptir. İlimiz genel itibari ile her köşesinde çok güçlü ve zengin medeniyetlere ait izleri barındıran tarihi kalıntıları (hanlar, hamamlar, ibadet haneler, köprüler, ören yerleri, höyükler, tümülüsler, antik çağlardan kalma kaleler? gibi) olan yüksek potansiyele sahip tarihi varlıklara sahiptir.
Bağcılık: Bağcılık bir kültürdür. Yüksek değerlerin yaşandığı, insan ilişkilerinin önde geldiği, komşuluk, akrabalık, arkadaşlık ilişkilerinin, misafirperverlik, ikram ve cömertliğin geliştiği, güçlendiği ve aynı zamanda kültürel gelişimin, yazılı ve sözlü edebiyatın yaşandığı önemli kültürel değerlerimizdendir. Bağcılık yalnızca tarımsal üretim faaliyeti olarak düşünülmemeli, kültürel yönü de dikkatten uzak tutulmamalıdır. Yüksek değerlerin yaşandığı, korunduğu, geliştirildiği bağcılık kültürünün gelecek nesillere birer bütünlük içinde aktarılması vatan görevi olarak görülmeli, bunun için teknik ve bilimsel altyapı çalışmaları desteklenerek, vatandaşlar teşvik edilmelidir.
Muş Bağlarında yüksek kaliteli ve tam organik meyveler yetiştiriliyor. Muş Bağlarında yetiştirilen ürünlerin büyük çoğunluğu tamamen yöreye özgü özellikleri ile çeşitlilikler arz etmektedir. Çeşitli yerli ve yabani armutlar, yerli ve yabani elma, erik, kiraz, vişne? yüksek besin, enerji, şerbet değerine sahip üzüm türleri, kendiliğinden çıkan ve tarih öncesine, antik çağlara kadar uzanan yaban armutları(halk deyimi ile karçın) ve yine kendiliğinden çıkmış, bağcılar tarafından bakımları yapılan antik çağlara kadar uzanan çeşitli yaban elma türleri, kıvrımlı gövde, dal, budak yapıları ile alıç türleri, kuşburnu(şilan) türleri, ve saymakla bitirilemeyecek çeşitli kuş, böcek, çiçek, bitki, aromatik bitki çeşitleri, şifalı bitki çeşitleri ile doğal hayatı örneklendiriyor. Muş Bağlarının bir başka özelliği ise Muş Güneyinde yer alan dağ yamaçlarında, Eşsiz güzelliğe sahip Muş Ovasına paralel olması ve dağlardan içeriye doğru uzantılarında ise birbirinden güzel vadilere, dereler, çaylara, tatlı su kaynaklarına açılmasıdır. Muş Bağlarının güney kısımları Haspet Kalesi, Muşet Kalesi, Arak Manastırı, Kızıl Ziyaret Tepesi, Çadır Kaya, Mirze Ağa Bulakları? gibi çok özel alanlara da sahiptir. Muş Bağlarının bulunduğu ve genel adlandırmalar ile Kale Bağları, Mongok Bağları, Mehmetcan Bağları, Pamukluk Bağları, Çiriş Bağları? yalnızca bağcılık faaliyetleri için değil çok çeşitli sosyal, kültürel, sportif faaliyet ve etkinlikler için de vatandaşlar tarafından değerlendirilmektedir. Günümüz şehir hayatının getirmiş olduğu çeşitli olumsuzlukları haftada birkaç saat dahi olsa bu bağlarda geçirerek şehir stresinin olumsuz etkilerinden bir hafta süre ile uzak kalabilmek mümkündür. Muş Bağlarının yerel, ulusal ve hatta uluslar arası alanda çeşitli sosyal, kültürel, sportif faaliyet ve etkinliklere, tanıtım ve organizasyonlara ev sahipliği yapması için tüm faktörler yerindedir. Örneğin; kampçılık, dağcılık, yamaç paraşütü, at safarisi, dağ bisikleti, doğa yürüyüşü gibi çeşitli spor faaliyetlerinin yanında kendisine özgü bağcılık faaliyetlerinin bir bütünlük içinde ele alınacağı bağcılık festivalleri, üzüm festivalleri, organik ve yöreye özgü meyva festivalleri, şenlik ve çeşitli etkinlikler ile tüm halkın katılımını teşvik edilebilecek bir potansiyele sahiptir. 21. Yüzyılın gelişmelerinin etki ve devamında kişi hayatı, aile hayatı, çevre hayatı, toplum hayatı ve sağlığı çeşitli riskleri, çeşitli ruh ve beden hastalıkları, bunalım ve buhranlarını da beraberinde getirmektedir. Bu durumda doğanın bir parçası ve en önemli unsuru olan insan, doğaya, doğal hayata bağlı ve en sosyal varlık olma özelliği ile de sosyal ve kültürel faaliyetlere sürekli ve gelişen özellikler ile bağlı olmak durumundadır. Aksi halde hem sosyal, kültürel hayat zaman içinde büyük kayıplara uğramakta, hem de kişi ruh ve beden sağlığı çeşitli hasarlara maruz kalmaktadır.
Bağcılık Kültürünün tüm halkımızın faydasına olabilecek şekilde ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının çeşitli fizibilite çalışmaları hazırlamaları ve imkan ve fırsatlar dâhilinde bunu hayata geçirecek altyapı alışmalarına başlayacak girişimlerde bulunmaları büyük önem arz etmektedir. Bağcılık hayat ve kültürünün gelişip güçlenmesi ile çeşitli iktisadi sektörler de kendiliğinden gelişebilecektir. Eko Turizm, Kırsal Turizm, Organik Ürün Pazarları, Konaklama Sektörü, Hizmet Sektörü gibi.
