Konu ile ilgili olarak yapılan basın açıklamasında; ?21 Şubat ?Uluslararası Anadili Günü? vesilesiyle, Türkiye´de mevcut dillerin tespit edilerek dil temelli kısıtlamaların ve hak ihlallerinin sona erdirilmesi, Anadil eğitimi önündeki tüm engellerin kaldırılması, dillerin korunması, yaşatılması ve yeni nesillere güvenle aktarılması için gerekli tedbirlerin alınması amacıyla Anayasa´nın 98´inci ve İçtüzüğün 104´üncü ve 105´inci maddeleri gereğince Meclis araştırması açılması için gereğini arz ve teklif ederim.
Gerekçe; Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) Genel Kurulu dillerin insanlık için taşıdığı önemden hareketle, 17 Kasım 1999 tarihinde aldığı bir kararla 21 Şubat gününü, ?Uluslararası Anadili Günü? olarak ilan etmiştir. O günden bugüne her yıl 21 Şubat Anadil Günü olarak dünyada ve ülkemizde kutlanmaktadır. Adından da anlaşıldığı üzere, bireyin annesinden, babasından, doğup büyüdüğü çevreden öğrendiği ilk dil anadilidir. Bir dil, ait olduğu toplum tarafından okulda, hastanede, pazarda, devlet dairelerinde, hava yollarında, medyada kısacası yaşamın her alanında özgürce konuşuluyorsa ve yasal güvence altındaysa o dil, varlığını sürdürebilir ve yeni nesillere güvenle aktarılabilir.
Yaşadığımız Anadolu ve Mezopotamya coğrafyası geçmişten bugüne çok sayıda farklı dilin bir arada yaşadığı dilsel çeşitliliğin yaygın olduğu topraklardır. Bugün Türkiye´de Kürtçe, Lazca, Çerkesce, Pomakça, Abhazca, Romanca, Tatarca, Hemşince, Ermenice gibi yaklaşık 40 farklı dil konuşulmaktadır. Bu dilsel çeşitlilik ülkemizin tarihsel ve kültürel zenginliğimizin en önemli göstergesidir. Ancak bu dillerin büyük bir kısmı inkâr ve asimilasyon politikaları nedeniyle yok olma tehlikesiyle de karşı karşıyadır. Bir anadilin ortadan kalkması, o anadille bağlantılı gelenek görenek, kültür ve toplumsal hafızanın da yitip gitmesi anlamına gelmektedir
Birleşmiş Milletler´in (BM) verilerine göre, dünya genelinde konuşulan yaklaşık 6 bin dil bulunmakta olup, bunların yüzde 43´ün yok olma tehlikesi altında olduğu vurgulanmıştır. Yine UNESCO´nun araştırma verilerine göre; Türkiye´de 3 dilin yok olduğunu ve 15 dilin ise tehlikede olduğunu ortaya koymaktadır. Türkiye´de en çok Konya´nın Sille Köyü´nde konuşulan ve en son 2005´te duyulan Kapadokya Yunancası, Marmara Bölgesi ve Kafkaslar´da yaygın olan Ubıhça ve kökü Diyarbakır, Lice´deki Kamışlı Köyü´ne dayanan Mlahso dilinin artık konuşulmadığı ve yok olduğu ifade edilmektedir. Türkiye´de dillerin yok olmayla yüz yüze kalmasının pek çok nedeni olmakla birlikte en önemli nedeni; tek bir dilin egemen kılınarak, çok dilliliği başta eğitim olmak üzere kamusal alanda kullanılmasına ve geliştirilmesine imkân verilmemesidir.
15 Temmuz 2016 tarihinde gerçekleştirilen darbe girişimi sonrasında ilan edilen OHAL ve KHK´ler ile özellikle Kürtçe diline ve kültürüne yönelik baskılar ve yasaklamalar arttırıldı. Kürtçe yayın yapan gazete, dergi, tv kanalları ile Kürtçe anadilinde eğitim veren Ferzad Kemanger gibi okul ve çocuk kreşleri kapatıldı. Kürtçe eserler veren Kürt Yazarlar Birliği ve Kürt kültürünü araştırma ve geliştirme amacıyla faaliyet yürüten ve Kürt dilini öğrenmesine yönelik halk eğitim programları geliştiren Kürdi-Der ile Kürt Dilinin gelişiminde çok önemli katkıları olan, çalışmalar yürüten İstanbul Kürt Enstitüsü´nün kapıları mühürlendi. Kayyum atanan belediyelerin hemen hepsinde çok dilli tabelalar ve levhalar kaldırıldı ve Kürtçe oyunlar sahneleyen şehir tiyatrolarının sözleşmeleri feshedildi. Dillerin yaşatılmasında ve konuşulmasında devlete çok büyük bir görev ve sorumluluk düşmektedir. Ancak devlet farklı dillerin korunması, yaşatılması ve anayasal güvence altına almak yerine tek dilciliği dayatmaktadır. Dolayısıyla bu dil politikası yüzünden bugün Türkiye´de konuşulan birçok dil yok olma tehlikesi altındadır. 21 Şubat ?Uluslararası Anadili Günü? vesilesiyle, Türkiye´de mevcut dillerin tespit edilerek dil temelli kısıtlamaların ve hak ihlallerinin sona erdirilmesi, Anadil eğitimi önündeki tüm engellerin kaldırılması, dillerin korunması, yaşatılması ve yeni nesillere güvenle aktarılması için gerekli tedbirlerin alınması amacıyla Meclis Araştırması açılması gerekmektedir.
