İl Genel Meclisi, 2019 yılı yatırım programı Şubat ayı 4´üncü toplantısını yaptı. Meclis Geçici Başkanı Asım Çetinkaya başkanlığında oturumu açılan toplantıda 8 gündem maddesi görüşüldü.
Açılış, yoklama ve bir önceki toplantıda alınan kararlara ilişkin tutanak özetlerinin okunması ve onayı ile devam eden toplantıda kış ayları boyunca yaban hayvanlarının korunması için Doğayı Koruma ve Milli Parklar Müdürlüğü tarafından yapılan faaliyet ve çalışmalar ile ilgili, meclisi bilgilendirmek için Çevre ve Sağlık İhtisas Komisyonunca hazırlanan raporun okunarak, yeniden görüşülmesi istendi.
Açıklanan komisyon raporunda şöyle denildi: ?İl Genel Meclisinin 08.01.2019 tarih ve 16 sayılı kararına istinaden, Muş İl sınırları içerisinde kış ayları boyunca yaban hayvanlarının korunması için Doğayı Koruma ve Milli Parklar Müdürlüğü tarafından yapılan faaliyet ve çalışmalar ile ilgili, meclisi bilgilendirmek için, Çevre ve Sağlık İhtisas Komisyonunca hazırlanan raporda da belirtildiği üzere; Doğayı Koruma ve Milli Parklar Şube Müdürlüğünden alınan bilgilere göre, 94 adet sokak köpeği kısırlaştırılmış ve yaban hayvanları için doğaya 2150 Kg yem bırakılmış olup, yasa dışı avlanma nedeniyle 94 kişiye ceza kesilmiştir.
Tedavi ve rehabilitasyon uygulanan yaban hayvan sayısı 28 adet olup, 101 adet sokak hayvanında aşılandığı bildirilmiştir. Malazgirt meydan muharebesi tarihi milli parkında giriş kontrol ünitesi, merasim alanı, toplanma alanı, çevre düzenlemesi, namazgah, alt yapı üniteleri, fetih yolu, helikopter pisti ile otopark pisti 2018 yılı için 30.000,000,00 TL bedel ile ihale edilmiştir.
01/07/2004 tarihli ve 20509 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5199 sayılı Hayvanları Koruma kanununun 15.maddesi gereği Muş Valiliğince oluşturulan İl Hayvanları Koruma Kurulu 21/12/2018 tarihinde almış olduğu karar metninde yer alan; Muş Belediyesi sınırları dışında İlçe, Belde ve Köylerden gelen şikayetler neticesinde bu bölgelerde bulunan sokak hayvanlarının taşınması, korunması, aşılanması, kısırlaştırılması ve rehabilitasyonu hakkında İl Özel İdaresinin bütçesi hazırlanırken bu konuda bütçe oluşturulması uygundur. Ayrıca, Muş Doğa Koruma ve Milli Parklar Şube Müdürlüğünce %40 ve Muş Belediyesince de %60´şı yaptırılan hayvan barınaklarında komisyonumuzca yerinde incelenmiştir. Hayvan barınağının işletmesi Muş Belediyesine ait olup, hayvan barınağının ilgisiz ve bakımsız olduğu ve ayrıca herhangi bir elemanın yerinde olmadığı görülmüştür.? Komisyon raporu oy birliğiyle uygun görüldü.
Gündemin bir diğer maddesi olan Bulanık İlçesi, Koyunağıllı Köyü, Gelin Çeşmesi Mezrası sınırları içerisinde yer alan M.Hadi Özdemir ve ortakları adına kayıtlı 626 nolu parselin içinde bulunan kaynak suyunun, ihtiyacı bulunan köylere içme ve kullanma suyu olarak isale edilmesi planlanmaktadır. Bu nedenle söz konusu parselin 552 m2´lik kısmının kamulaştırılması gerekmekte olup, 5302 Sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 10.maddesinin (f) fıkrası gereği karara bağlanması ile ilgili meclisi bilgilendirmek için İmar ve Bayındırlık ile Su Kanalizasyon ve Katı Atık Hizmetleri İhtisas Komisyonlarınca hazırlanan raporun okunarak, yeniden görüşüldü.
Gündem maddesi üzerine açıklanan raporda şöyle denildi: ?İl Genel Meclisinin 07.01.2019 tarih ve 07 sayılı kararı ile İlimiz Bulanık İlçesi, Koyunağıllı Köyü, Gelin Çeşmesi Mezrası sınırları içerisinde yer alan M.Hadi ÖZDEMİR ve ortakları adına kayıtlı 626 nolu parselin 552 m2´lik kısmının kamulaştırılması ile ilgili, İmar ve Bayındırlık İhtisas Komisyonunca hazırlanan raporda da belirtildiği üzere; İlimiz Bulanık İlçesi, Koyunağıllı Köyü, Gelin Çeşmesi Mezrası sınırları içerisinde yer alan M.Hadi özdemir ve ortakları adına kayıtlı 626 nolu parselin içinde bulunan kaynak suyunun, ihtiyacı bulunan köylere içme ve kullanma suyu olarak isale edilmesi planlanmış olup, Köy Muhtarı ve Köy İhtiyar Heyeti bahse konu su kaynağında yeteri kadar su bulunmadığını, suyun kaynağında çıktığı yerde bir göllenme yaptığı bu durumda kaynakta çok su varmış izlenimi yarattığı ve arazi sulama mevsiminde suyun azalmasından dolayı su sıkıntıları çekilmesi nedeniyle köyde vatandaşlar arasında tartışmalara ve kavgalara neden olduğu görülmüştür.
Söz konusu kaynakta mevsiminde debi ölçümleri yapıldıktan sonra, eğer fazla su varsa kaynağın kamulaştırılmasının idaremizin menfaatine olacağı ve Bulanık Altınoluk köyünde yaşanan sıkıntıya benzer sıkıntıların yaşanmaması için idaremizin menfaatleri göz önünde bulundurularak, söz konusu kamulaştırma talebinin mevsiminde yapılan debi ölçümünden sonra karar verilmesi gerekmektedir.? Komisyon raporu oy birliğiyle uygun görüldü.
Gündemin bir diğer maddesi olan; Son yıllarda bütün gelişmiş ülkelerde yaşayan toplumda hayvansal üretimin tarımsal üretim içindeki payı giderek artarken ülkemizde böyle bir artış sağlanamamış olup, sebebinin araştırılmak üzere, meclisi bilgilendirmek için Tarım ve Hayvancılık İhtisas Komisyonunca hazırlanan raporun okunarak, yeniden görüşüldü. Gündem maddesi üzerine açıklanan raporda: ?İl Genel Meclisinin 08.01.2019 tarih ve 15 sayılı kararı ile Son yıllarda bütün gelişmiş ülkelerde yaşayan toplumda hayvansal üretimin tarımsal üretim içindeki payı giderek artarken ülkemizde böyle bir artış sağlanamamış olup, sebebinin araştırılmak üzere, meclisi bilgilendirmek için Tarım ve Hayvancılık Komisyonunca hazırlanan raporda da belirtildiği üzere; Tarım sektörleri arasında hayvancılık, katma değer yaratma imkanı en fazla olanıdır. Hayvancılık et, süt ve diğer hayvansal ürünler sanayii dışında, doğrudan hayvancılığa dayalı ilaç, yem ve hayvancılık ekipman sanayi kolları ile yeni istihdam alanları da yaratarak ekonomiye büyük katkı sağlamaktadır.
Ülkemiz, farklı iklim yapıları, değişik tür ve ırktan çeşitli hayvan varlığı ve halen büyük bir kısmı kırsal kesimde yaşayan nüfusu ile hayvancılık konusuna ayrı bir önem vermesi gereken konumdadır. Ancak son yıllarda bütün gelişmiş ülkelerde hayvansal üretimin toplam tarımsal üretim içindeki payı giderek artarken ülkemizde böyle bir artış sağlanamamıştır. Bunun nedenleri bakım ve besleme hataları, çevresel faktörler, hayvanlarımızın genetik kapasitelerinin yetersizliği ile hayvancılığa hala tarımın bir kolu ve tarımın sigortası olarak bakılmasıdır. Hayvancılık işletmelerinin en büyük giderini yem giderleri oluşturmaktadır. Yem giderleri hayvancılığın bazı dallarında toplam işletme giderlerinin % 70 ine kadar ulaşmaktadır. Mera şartlarında yapılan hayvancılık karlı bir hayvancılıktır. Bu nedenle hayvan beslemede önemli bir yeri olan çayır ve meralar büyük önem taşımaktadır. Ülkemizde 1950´li yıllardan itibaren tarıma açılmış olan çayır ve meralar 40 milyon hektardan 12 milyon hektara düşmüştür. Bu azalmanın yanı sıra aşırı ve düzensiz otlatma sonucu mera arazileri ağır tahribata uğrayarak fakirleşmiş, verimliliğini kaybetmiş ve büyük ölçüde erozyona maruz kalmıştır. Mevcut meralar hayvan varlığımızın kaba yem ihtiyacını karşılayacak durumda değildir. Hayvancılığı gelişmiş ülkelerde kaba yem ihtiyacının % 80-90´ı çayır meralardan karşılanırken, ülkemizde bu oran nadas alanları dahil % 38´dir. Ülkemizde mera alanlarının azalmasının başlıca nedenleri, bu alanların işlemeli tarıma açılmasının yanı sıra erken ve aşırı, başka bir deyişle kontrolsüz ve bilinçsiz otlatmadır. Ülkemizde büyükbaş ve küçükbaş hayvan varlığı sürekli azalmaktadır. Hayvanlardaki bu sayısal azalmaya karşılık, et ve süt verimi sığırlarda kısmen artarken, koyun ve keçilerde bir artış gözlenmemektedir. Gelişmiş ülkelerle kıyaslandığında ülkemizin hayvan varlığı bakımından önemli bir potansiyele sahip olmasına karşın, hayvansal ürünler yönünden düşük düzeyde olduğu görülmektedir. Türkiye´de yıllara göre sığır-manda-koyun-keçi varlığı incelendiğinde toplamdaki % pay oranı sığırda kısmen artarken, koyun varlığında azalma görülmektedir. Sığırcılıkta yem veya yem ham maddelerin alımı, işçilik, elektrik, su, temizlik malzemeleri, veteriner hizmetleri, vergiler, faiz ve sigorta primleri ki bunlar cari giderler olarak bilinirler. Bunlar yılın her döneminde harcama gerektirir. Bu giderlere karşılık besi işletmelerinin günlük geliri yoktur. Bütün giderler besi sonunda karşılanır. Sığırcılıkta karlı olabilmek ve işletmenin devamlılığını sağlayabilmek için işletmenin kaba yemlerini kendi arazisinden temin etmesi, kesif yemini kendisinin hazırlaması, işçiliğin aile fertleri veya güvenilir kişilerce sağlanması, eti ve sütü değerinde satması gereklidir. Sığırcılıkta karlılığı etkileyen en önemli etkenlerden biriside sürü büyüklüğüdür. 3-5 başlık bir işletmede kar beklemek zordur. Bu işletmelerde ancak aile fertlerinin iş gücü kar olarak kalır. Oysa 50-100 başlık işletmelerde karlılık daha fazla olur.
Üretici Birlikleri ticari faaliyetler yapmak yerine hayvancılığın önündeki sorunları giderecek çözümlere odaklanmalıdır. Üretici birlikleri çiftçinin eğitilmesi, AR-GE faaliyetlerinin yapılması, ihracata yönelik çeşitlerin geliştirilmesi, kalitenin geliştirilmesi, piyasa araştırmaları promosyon gibi faaliyetlere yönelmelidir? denildi.
Gündemin bir diğer maddesi ise Tarımsal Hizmetler Müdürlüğünün 2019 Yılı Yatırım Programının incelenmesi ile değerlendirilmesi konusunda, Tarımsal Hizmetler Müdürlüğünün 28.01.2019 tarih ve Bila sayılı İl Makamınca teklif edilen talebinin görüşülmesi oldu. Gündem maddesi oy birliğiyle komisyona havale edildi.
