Muş Alparslan Üniversitesi (MŞÜ) Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğünde ?Muş Bulanık Koğak (Dokuzpınar) Köyünde Bulunan Kültürel Değerlerin Tespiti ve Tarihi Medresesinin Tanıtılması? adlı proje kapsamında üniversitenin Kongre ve Kültür merkezinde bir konferans düzenlendi.
Muş Alparslan Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi Öğretim Üyelerinden Dr. Mehmet Salmazzem´in yürütücülüğünü yaptığı projede muhtelif alanlardan birçok akademik isim görev aldı.
Programın sunuculuğunu yapan Dr. Öğr. Üyesi Yılmaz Mutlu konuşmasına şu sözlerle başladı: ?öncelikle böyle bir proje hazırlama imkânına zemin hazırlayan değerli Rektörümüz Prof. Dr. Fethi Ahmet Polat ve Rektör Yardımcımız Prof. Dr. Yaşar Karadağ hocalarımıza ve MŞÜ BAYPUAM birim amiri ve çalışanlarına ayrıca teşekkür ederiz.?
Muş Alparslan Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi Öğretim Üyelerinden Dr. Mehmet Salmazzem´in yürütücülüğünü yaptığı projede muhtelif alanlardan birçok akademik isim görev aldı. Konferansta yazılı ve sözlü kaynaklar esas alınarak, Muş´un kadim beldelerinden Koğak (Dokuzpınar)´ın tarihi ve kültürel değerleri hakkında oldukça önemli bilgiler verildi.
?MUŞ´UN KÜLTÜREL VE TARİHİ ZENGİNLİĞİNİ ORTAYA KOYMASI BAĞLAMINDA ÖNEMLİ?
Oturumlara geçilmeden önce Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Yaşar Karadağ bu tür akademik çalışmaların Muş´un kültürel ve tarihi zenginliğini ortaya koyması bağlamında önemli olduğunu vurguladı.
İki oturum şeklinde düzenlenen konferansın birinci oturumunu Dr. Öğr. Üyesi Canser Kardaş yönetti. Oturumun ilk konuşmacısı olarak, Koğak´ın tarihi ve coğrafyasına değinen Doç. Dr. İrşad Sami Yuca, buranın farklı millet ve inançtan pek çok insana asırlarca ev sahipliği yaptığını ifade etti.
Dr. Öğr. Üyesi Esra Çıplak ise tarihi geçmişi 800 yıla dayanan Şeyh Burhaneddin-i Koğakî´nin vakfiyesi hakkında kapsamlı bilgiler verdi. Günümüze kadar ulaşabilen vakfiye örneklerini esas alarak Koğak´ın Osmanlı döneminde geniş vakıf arazilerine ve bir medreseye sahip olduğunu dile getirdi.
?SALMAZZEM, KOĞAK MEDRESESİ´NDEKİ EĞİTİM SİSTEMİNİN YANI SIRA BURADA OKUTULAN TEFSİR KİTAPLARINI ANLATTI?
Koğak´ın asırlarca bölgenin mühim bir ilim merkezi olduğuna değinen Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Salmazzem, Koğak medresesinin Mele Resul-i Sipkî, Şeyh Halid-i Olekî, Şeyh Mırad, Bediüzzaman Said Nursî, Mele Halil-i Koğakî, Mele Resul-i Koğakî ve Sadreddin Yüksel gibi önemli pek çok müderris ve talebeye ev sahipliği yaptığını belirtti. Koğak Medresesi´ndeki eğitim sisteminin yanı sıra burada okutulan tefsir kitapları hakkında da çeşitli bilgiler verdi.
Muş´un eski milletvekillerinden Koğak´lı Gıyasettin Emre ve Kasım Emre´nin şeyhlik geleneğine sahip bir aileden gelmeleri hasebiyle şeyhliğin siyaset kurumu ile ilişkisi hakkında Dr. Öğr. Üyesi Ejder Ulutaş oldukça dikkat çekici bilgiler verdi.
Arş. Gör. Şeyhmus Bingül, 19. yüzyıl Osmanlı modernleşmesinin hukuki altyapısını oluşturan Tanzimat dönemi yenilikleri çerçevesinde Muş sancağında yürütülen maarif faaliyetleri hakkında bilgi verdi. II. Abdulhamid döneminde sayıları artan iptidai ve rüştiye mekteplerinin Muş sancağındaki kuruluş süreci ve nicel sayıları hakkında kapsamlı bilgiler sundu.
Dr. Öğr. Üyesi Yılmaz Mutlu´nun başkanlığında icra edilen ikinci oturumda ise birbirinden önemli konular ele alındı. Koğak´ta Sosyal ve Kültürel Hayatın Motifleri adlı sunumuyla Öğr. Gör. İbrahim Burçin Asna Koğak´ın kadim kültürel geleneğini yansıtan örneklere yer verdi.
Koğak Medresesi müderrislerinden Mele Nurullah-ı Godişkî´nin Divanı hakkında malumat veren Dr. Öğr. Üyesi Sedat Kardaş, Godişkî´nin şiirlerini ekseriyetle Kürtçe diliyle kaleme aldığını, bazı şiirlerini ise Farsça, Arapça ve Türkçe klasik şiir anlayışıyla yazdığını dile getirdi. Godişkî´nin şiirlerinde farklı konuları işlemekle birlikte daha çok dini ve tasavvufi temalarına yer verdiğini belirtti.
Öğr. Gör. Nevzat Eminoğlu, Osmanlının son döneminde Koğak´ta müderrislik yapan Şeyh Fethullah-ı Verkanisî ve Cumhuriyet döneminde Koğak´ta müderrislik yapan Şeyh Maruf-i Koğakî ve Mele Sadeddin-i Lizî hakkında kapsamlı bilgiler verdi.
Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Özalper, Türkiye´nin ilk bağımsız milletvekili ve Adnan Menderes ile birlikte Yassıada´da yargılan Koğak´lı Gıyasettin Emre´nin siyasi kimliği hakkında çarpıcı bilgiler verdi.
Öğr. Gör. Ümit Işık ise Koğak´ın son müderrislerinden ve aynı zamanda kasidevan olan Mele Halid-i Koğakî hakkında yararlı bilgiler verdi. Mele Halid-i Koğakî´nin kasidevan olmanın yanı sıra kaleme aldığı birçok kasidesinin olduğunu dile getirdi.
Konferans, Mele Halid-i Koğakî, Koğak hakkında kaleme aldığı kasidelerden birini okumasında sonra son buldu. Proje yürütücüsü Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Salmazzem katılımcılara ve dinleyicilere teşekkür ederek, ?inşallah bu yılın sonda Koğak temalı kitabımızın da yayınlanmasını planlamaktayız? dedi.
